|
خانم راسخ شاعری که هرجاباشندروحشان درایران است
وهمسرشان که مهندس صنایع غذایی ودارویی هستند
به همراه فرزندانشان که دوپسرهستند حدود ۱۲سال است
که دربلژِک مقیم اندوایشان درحال حاضربه شغل وهنروالای خانه داری
درکنارشعرسرودن مشغولند.
چطورشدسر ازبلژیک درآوردید؟
بازی سرنوشت !!!!!!!!!!!!!!!
مردم این کشورچه ویژگی های خاصی دارند؟
مردم این کشور خونگرم هستند البته خدا نصیبتان نکند
که بدام پیرزن هایش بیفتید که بی نهایت درحرف زدن سرآمدپیرزن های دنیاهستند
وبه سنت وهنرغیبت وفضولی آراسته اند.
ازآن جایی که دراین کشوراقوام فراوانی حضوردارند
که اگردسته بندی کنیم به ترتیب فراوانی عبارتنداز:
مراکشی ها وترک های ترکیه
ایتالیایی ها ومردم آمریکای جنوبی
مردمی که پس ازفروپاشی شوروی سابق به اروپای غربی
بالاخص بلژیک مهاجرت کرد اند.باتوجه به این حضور
جمعیت های گوناگون باهمه اقوام روبروهستیم .
باتوجه به این که نگاه شاعرانه ای داریدوزشتی هاوزیبایی
بیشتردرذهن شماباقی می ماندواحساسات شمارامتاثرمی کند
وشایدبشودگفت شمایک سی دی فشرده خاطره هستیدمی توانید
اولین خاطره ای که ازورودبه بلژِک درذهن دارید؟
در اولین روزهای ورودمان به تراموای شهری سوار شدم
واز خوش شانسی من کنار پیرزنی نشستم وچون زبان مردم این قسمت ندرلندز است
در آن موقع هنوز زبانشان را بلد نبودم تنها دوکلمه را می دانستم
«ne»و«ja »به معنی بله ونه.
این خانم شروع به تعریف کرد ،من هم نمی خواستم بروی خودم بیاورم
که من نمی فهمم چه می گویی وگاهی می گفتم«ne»وزمانی واژه«ja »
رابه زبان می آوردم وخدا... چشمتان روز بد نبیند که گویامن
برعکس گفته های ایشان ، زمانی که نیاز بله بوده واژه «نه »
وزمانی که نبایدنه می گفتم «بله »به کاربردم .
ایشان چنان عصبانی شدو چنان داد وهواری راه انداخت
که به قول ماایرانی هامسلمان نشنودکافرنبیند
ومن بی دفاع از آنجایی که اشکم دم دستم است فقط گریه می کردم!
یکی از خاطرات جالب دیگر من این بود که برای خواندن زبان به کالجی می رفتم
متاسفانه معلمی داشتیم به نام « Nela » که عصبی و تند خوبود
هروقت درس می داد اگر کسی اشتباه درس را پاسخ می داد
این خانم معلم عزیز خودش را می زد.
هم کلاسی آقایی اهل یکی از کشورهای فارسی زبان به نام«حفیظ »داشتیم .
« ik ben » در زبان هلندی بمعنی«من هستم». ایشان با سماجت غلط تکرار می کرد.
شاید تا حدود سه ماه این معلم بیجاره خودش را می زد
که حفیظ بگو (( ik ben)) او می گفت:« یَکْ بین! »همه می خندیدند
و دوباره ایشان بالهجه مخصوصش تکرار می کرد که:
«من درست مِگویم همان یَکْ بین صِحیح مِباشد»
و ما فارسی زبانان می خندیدیم
ومی گفتیم در فرهنگ ما «حرف مرد یک کلام است»
البته ایشان هموطن زبانی بودند.
وباز یک خانم مسنی بود که او هم اهل یکی از کشورهای فارسی زبان بود
وصد البته دوست خوب من هم بود ایشان هم به (( deze)) بمعنی« این».
می گفت«دیزی» تا این که «نلای دیوانه» را دیوانه تر کردو خدارا شاهد می گیرم
که این خانم معلم چنان فریادی زد که وقتی چشمم را باز کردم
در بیمارستان بودم و سِرُم به دستم وصل بود وهمه دور و بَرم بودند .
این عین واقعیت است که باورش سخته یعنی این نلا خانم چنان فریادی زده بود
که چرا می گویی«دیزی» که من از ترس بیهوش شدم
(احتمالا آن لحظه در عوالم شعر وشاعری غوطه ور بودم که متوجه اطرافم نبودم)
وبعد که بهوش آمدم « نلا» مرتب تکرار می کرد:«sorry sorry »
بعدا که خوب شدم به دوستم گفتم:
« نمیشه دست از این دیزی خوردنت برداری تا من بیهوش نشم؟»
آخرین جوکی که ازبلژیکی هاشنیدیدیادرمجله ای خوانده اید؟
والله جوک ؟...خیلی کارهای ما در برخورد با جماعت اینجا جوک است
نمونه اش رامیشه ذکرکنید؟
یکی دوموردمیگم :
زن وشوهری روستایی بلژیکی دعوایشان می شود
ومرد در طویله کنار خوک ها می خوابد
صبح همسرش می پرسد خوب خوابیدی ؟ می گوید بله ولی چرا لباس خوابت تنت نبود ؟!
یک هلندی همراه زن وفرزندانش به رستورانی می روند
وبعداز خوردن غذا مرد هلندی گارسن را صدا می زند
که لطفا کیسه پلاستیکی به او بدهد تا غذای اضافه را برای سگشان ببرد
ناگهان بچه هایش از خوشحالی جیغ می کشند که بابا می خواد برامون اسب بخره !
زن و شوهری با هم دعوایشان شده بود و با هم حرف نمی زدند
یک شب زن روی بالش شوهرش می نویسد که فردا صبح مرا ساعت ۸
از خواب بیدار کن فردا زن که از خواب بیدار می شود می بیند ساعت ۱۱ است
ونامه ای کنار بالشش است
که همسرش نوشته الان ساعت ۸ است (خودمونیم خیلی بی مزه بود )
ایرانیان چگونه مقیم بلژیک می شوند؟
بستگی به تقاضا دارد ازدواج ، دانشجویی ، بیزنس ، کار ویا در خواست اقامت از طرق دیگر
ولی همانطورکه گفته ام وسروده ام :
اینجا خاک من نیست
اینجا خانه ام نیست
اینجا غربتش بی انتها است
اینجا مهر و الفت کیمیا است
چقدرباایرانیان مقیم آن جادرارتباط هستیدجلسه ای ، نشستی دارید؟
آیا مهمانی ...ماهانه یاسالانه دارید؟
ایرانیان اینجا اصولا دنبال کار وتحصیل هستند و هرکسی برای خودش دوست
یا دوستانی دارد جلسات ایرانی ها ودیدارهای عمومی بیشتردر ایام نوروز ،
چهارشنبه سوری ،ماه رمضان و ایام محرم است.
نگاه مردم بلژِیک نسبت به غریبه ها؟
بلژیک به سه منطفه خود مختار تقسیم می شود،«ولاندرن »،« ولونیا »،« بروکسل »
که درمجموع رفتارشان با غریبه ها متناسب بارفتارخودماست .
البته راسیست ونژادپرست هم زیادداره که درشهرماحزب «فلامسبلانگ»
مرامنامه شان براساس ملی گرایی شووینیستی یا جدایی گرایی، نوشته شده است.
اگرچه تمام تبلیغاتشان برعلیه خارجی هاست ولی کاری ازپیش نبرده اند.
بادلتنگی درغربت وقتی سراغتان میادچه می کنید؟
از دلتنگی نگویید که دلم بدجوری تنگ میشه دراین مواقع دوکارمی کنم یابه
مادرم زنگ می زنم ویا به موسیقی ایرانی گوش میدم.
اوقات فراغت خودتان راچگونه می گذرانید؟
بعداز فراغت از کارهای خانه به مطالعه ، نوشتن و گاهی شنامشغول میشم
و تعطیلات آخر هفته به طورمعمول به کشورهای اطراف مانند:
هلند، آلمان وگاهی فرانسه میریم البته دیدوبازدیدفامیل
ودوستان ایرانی هم که جای خوددارد.
چقدرباانجمن هاومحافل ادبی آن جادرارتباطید؟
خیلی کم زیرا اگر انجمنی هم باشد در بروکسل است.
زیباترین شعری که درماه های گذشته ازیک شاعربلژیکی خوانده اید؟
راستش اگر شما از شنیدن یک جوک انگلیسی توانستید بخندید
من هم از خواندن شعر شاعر بلژیکی متأثر می شوم.
تا سعدی ،حافظ ،مولانا ،نیما وسهراب هم نشین ادبی هستندچرا...؟
یک فردبه طورمتوسط درماه چقدردرآمددارد؟
در اینجا حقوق پایه برای هر کسی 1200 یورو است و بعد اضافه آن
برمبنای ساعات کار وتخصص افرادمتغیراست که پرداخت می شود.
وضعیت خریدخانه ویااجاره به چه قیمتی است ؟
خرید خانه باسهولت انجام میشه به طوری که هرکس کار می کند
با گرفتن وام از بانک به راحتی صاحب خانه می شودولی اصولا
اجاره بها کمی بالاست که برای حل این مشکل چاره خوبی اندیشیده اند
خانه های سازمانی با اجاره به مدت نامحدود 99ساله
در اختیار اشخاص گذاشته می شود.
سالمندان ازچه حرمتی برخوردارند؟
سالمندان اصولا در تنهایی وبا سگ هاشان زندگی می کنند داشتن سگ
برای بیشتر اشخاص به خصوص افراد پیر واجب است وهمیشه اظهار می دارند
سگ به آنها وفادار تراست ولی باز دلیلی برای بی حرمتی افراد سالمند نیست.
تسهیلات دولتی برای رفاه مردم چیست؟
راستش رابخواهیدبه هر کجا نگاه کنید رفاه وجودداردهمه از یک رفاه نسبی برخوردارند
وتنها مردم بلژیک یک درد دارند آنهم «درد بی دردی است که سخت عذابشان می دهد!؟؟!!».
برای هر فردی از بدو تولد تا سن دانشگاه ،ماهانه مبلغی به نام کمک های خاص
در نظر گرفته شده و یک نکته جالب اینکه هر نوزادی که متولد می شود علاوه بر مادر که
خود بخود شامل مرخصی زایمان می شود
به پدر نوزاد هم بمدت ۱۰ روز مرخصی می دهند وهنگام
ورود به دانشگاه هم مبلغی حدود سه تاچهار هزار یورو
کمک هزینه به فردپرداخت می کنند.
((کاته درای بلندترین برج کلیسای جامع))
بنیادخانواده هامتزلزل است یااستحکام دارد؟چرا؟
بنیاد خانواده در طبقه اشراف و کاتولیک ها محکم تر است،
ولی در بین مردم عادی ازدواج تا حدودی منسوخ شده.
پسر و دختر به شهرداری محل سکونت خود مراجعه می کنند
و اعلام می کنند که می خواهند در یک آدرس زندگی کنند وممکن است
تا سالها به این شکل زندگیشان ادامه داشته باشد
وصاحب فرزند یا فرزندانی هم بشوند.
چقدرتجمل گرایی درزندگی آن هاجادارد؟
زندگی ها اصولا ساده هست البته چون زندگی شان صد در صد بامدرنیسم
منطبق شده ولی نمی توان گفت این مدرنیزه شدن دلیل تجمل گرایی است.
چقدراهل مسافرت هستندوبیشترکدام کشورهاراانتخاب می کنند؟
برای مردم بلژیک مسافرت یعنی همه چیز به این معنی که حتما
در تعطیلات تابستان ویا ژانویه به سفر می روند ودوکشور موردعلاقه
بلژیکی ها اول اسپانیاسپس ترکیه است. البته به تونس ومراکش و...هم می روند.
جالب این جاست که در نظام کاری واداری این جا هرکسی درسال
مبلغی به عنوان «پول تعطیلات»ازدولت می گیرد
که دراصطلاح « فکانسی گِلد » می گویند وفردکارمند
در تاریخی که مرخصی گرفته حق کار کردن ندارد.باید بگویم
این جا هزینه سفر با توجه به درآمد افراد بالا نیست به طور مثال رفتن
به کشورهای آفتاب خیز مثل اسپانیا، پرتقال وترکیه مناسب است
وبا هزینه ای برای یک نفر برای رفتن به استانبول با تور که شامل هتل
وصبحانه وپرواز باشد برای یک هفته حدودا ۵۰۰ یورو می باشد.
بیشترین سرگرمی جوانان بلژیک؟
نمی توان حکم صادر کرد که همه جوانان اینجا یاخوبند ویا ... هستند.
اول بگم که دختران این جا بسیار ساده پوش وبه هیچ وجه اهل آرایش نیستند.
البته اروپا ی غربی به دلیل گران نبودن پوشاک همه شیک پوش هستند
ولی دلیل برافراط نیست جسارتا بی بندو باری هایی است که آن هم بستگی به
خانواده هم دارد .بطور مثال استفاده از تمامی برنامه های اینترنت
برای بچه ها زیر سن خاصی ممنوع است و آن ها اصولا در نت،
شبکه های خاصی را برای خود دارندویاازبرنامه های تلویزیون تا ساعت های
خاصی کودکان میتوانند استفاده کنندحال هرکسی بستگی به انتخاب
خودش مسیرش راانتخاب می کندو می رود .در واقع برای بد شدن ویا خوب شدن
انتخابش نمی کنندبستگی به خود جوان یا نوجوان دارد
آیاجوانان آن جاهم اهل اس مس بازی هستند؟
راستش بخواهید نه ! این جا از گوشی تلفن همراه برای استفاده
صحیح از آن استفاده می شود. بطور مثال پسران من که هرگز من ندیدم
اس ام اس بازی کنند مگر در مواردی که برای امری ضروری باشد
مذهب چه جایگاهی درزندگی آن هادارد؟
سکولار هستند در شنبه ویکشنبه ها زنگ کلیساهامرتب به صدا در می آید
برای تشیع جنازه ،زیرا فقط در تعطیلات آخر هفته مراسم تشیع
وتدفین برگزار می شود و امواتشان را با بهترین البسه و آرایش در تابوت های
چوبی قرار می دهند
معروف ترین هنردستی آن هاچیست ؟چقدردربین مردم جایگاه دارد؟
والله دروغ چرا ! تا قبر ........ بیشتر نمانده ما که هنری ندیدیم
مگر هنر قانون مداری !
به جز قانون مداری تربیت کودکان را باید رامطرح کرد؟؟!!چراکه بیشترین
سرمایه گذاری را از نظر اجتماعی روی کودکان انجام می دهندکه هنر ارزنده ای است .
معروف ترین روزنامه ونشریه محلی ؟
خوانندگان خواندن چه نوع مطالبی رابیشترراغب هستند؟
بستگی به نوع سلیقه شان دارد .هرشهری برای خودش روزنامه ومجله ای دارد
نمی توانم بگویم معروفترین کدام است در شهر ما مجله وروزنامه ایی
بنام«آنتورپن معروف»gazet van antwerpen است.
روزنامه معروفی که معمولادرتلویزیون به آن استنادمی کنندیادرکشورتیراژبالایی دارند؟
استانداردstandaard
آخرین خبر het laatste nieuws
فرداde morgen
عصر la soir (فرانسوی زبان)
معروف ترین فیلم وسریال ساخت بلژیک درسال های اخیر وخلاصه ای ازموضوع آن ها؟
معروفترین سریال بلژیکی که بااستقبال خوب بینندگان روبروشد
سریالی بودبه نام «ماتروشکا»داستان این سریال در باره قاچاق دختران
ازکشورهای شوروی سابق و اروپای شرقی بودکه به شکلی مستندو
براساس واقعیت هاوبسیارتکان دهنده بود.
نگاه بلژِیکی هابه آلمانی هاچگونه است ؟
قسمتی از بلژیک آلمانی زبان هستند
از لحاظ دیدشان باید بگویم اروپای غربی بخاطر نزدیکی بُعد مسافت زیاد
فرقی با هم ندارند یا شاید استنباط من این باشد .
این کشورسال هازیرسلطه روم ، اسپانیا، فرانسه وهلندبوده
آیاازآن هاآثاری درمعماری ِ، فرهنگ وادب آن هامانده است ؟
صد در صد ، بیشترین آثار را در کلیساها می توان مشاهده کرد
مخصوصا کلیسایی در شهری بنام «گنت» که خود شاهکاری است
و موزه ای که برای خوب دیدن آن باید چند روزی در آن سیر وسیاحت کرد
وهم چنین موزه های بسیار زیبابا تابلوهای شگفت انگیز وجوددارد
و موزه جنگ در بروکسل که بسیاردیدنی است
ومی شودتاثیرآن فرهنگ هارابه خوبی مشاهده کرد.
دیدنی های بلژیک؟
بلژیک جاذبه های توریستی بسیاری دارد در هر شهری سمبلی دارند
بنام «کاته درای»(کلیسای جامع) ومیدانی بنام «گراند پِلِیس» (کاخ بزرگ).
در بروکسل باغ گلها ،و اتمی و موز ه های متعدد یا در شهرهای دیگر
آثاری از جنگ جهانی اول، گرد آوری کرده اند ودر شهری بنام « مِخِلِن »
کوره آدم سوزی هیتلر هنوز هست.درضمن شهری در بلژیک است
بنام «بوروگ» یا« بروج» که تقریبا شبیه« ونیز» ایتالیاست
ودربیشتر کوچه ها کانال های آب جلوه زیبایی به این شهربخشیده است.
مجسمه آنتیگون
بلژیکی هاعلاوه برجشن هایی چون
januari Nieuwjaarsdagدر یکم ژانویه روز «اول سال نو میلادی»
یا Pasen en paasmaandag veranderlijke data (عید پاک)
که دربسیاری ازکشورهامرسوم است دارند
چه جشن های معروف دیگری دارند؟
Nationale feestdagen in België درمورد روزهای ملی بایدبگم عبارتنداز:
* mei Dag van de Arbeid یکم می (روز جهانی کارگر)
* O.L.H. Hemelvaart zesde donderdag na Pasen ششمین پنجشنبه بعداز عید پاک
* Nationale feestdag : 21 juli بیست ویکم جولای( روز جشن ملی)
* O.L.V. Hemelvaartپانزده آگست (روز رفتن عیسی به آسمان )
* ( november (Allerheiligen 1 یکم نوامبر (روز مرده ها )
Wapenstilstand van 1918) یازده نوامبر (یادبود جنگ جهانی اول)
اجرای سروددرمیدان اصلی شهر درروزهای یک شنبه
برای این که زیادوقت شمارانگیرم فقط لطف می کنید
بفرمائیددرروزمرده هاچه مراسمی دارند؟
مردم به قبرستانها می روند وگل می برند که یادی از آنها بکنند
(سالی یکبار از مرده گانشان یاد می کنند !!!!)
من دراسامی بلژیکی هانام هایی ماننداما، توماس ، سارا، حتی محمد، نوح
رازیاددیده ام درنامگذاری ازچه نام هایی بیشتراستفاده می کنند؟
در زبان ندرلندز (هلندی )،« ژ» را « یه» تلفظ میکنند به من می گویند« ییلا»
بنابراین ژیان ، ژاله ،میشوند «ییان»و«یاله» اسامی از قبیل
یانسن ، یوزف ، ایفکه ،تینه ، نینا ، هرمن ، هم زیاددارند؟
معروف ترین دانشگاه های بلژیک کدام هاهستند
آیاایرانیانی برای درس خواندن به این دانشگاه هامی آیند؟
معروف ترین دانشگاه بلژیک در شهری بنام «لووَن»است که شهری است
کلا دانشجویی ودانشگاهی ولی در کاتولیک بروکسل و دانشگاه «ulb» بروکسل ،
دانشگاه های معتبر زیادی هست وتعداد بسیار زیادی از دانشجویان ایرانی
در بلژیک برای ادامه تحصیل به اینجا آمده اند که با گرفتن ویزای تحصیلی می آیند.
دوسال پیش که به کلاس زبان انگلیسی می رفتم با تعدادی از این دانشجویان ایرانی
همکلاس بودم وهمگی از هزینه بسیار بالا وگران ناراحت بودند
زیرا باید از طریق ایران تامین شوند ودولت بلژیک اجازه کار به
دانشجویانی که با ویزای تحصیلی می آیند نمی دهد .
ممنون ازلطف شماوخانم زینا کشاورزنیا که درگرفتن عکس ها
شمارایاری رسانده بودند
شعری هم درخاتمه تقدیم کنیدبه دوستان .
کاش
کاش می شد اشک را با اشک شست
کاش می شد حُرمت محراب را
در طلوع صبحگاهان با دو چشم تر بشست
کاش لبخند یتیم مانده در کوچه برای تکّه نانی را خرید
کاش من دیوانه ایی بودم که از دیوانگی، دیوانگان را می ستود
کاش هم چون عندلیب باغ بودم
تا به آوازم بخوانم قصّه ی نامردمی را
قصّه ی آن نو بهار خفته در پائیز دلها
کاش من ، هرگز نبودم (من)
که از من ها بلا خیزد و تن ها در جفا سوزد و دل ها آتش افروزد
واین/ من ها/ خدا داند که من ها را بسوزاند
و با اشکِ منی چون تو و آن دیگر چراغ خانه افروزد
و خود در وسعت نفسش بسوزد!!
بسسسسسسسسسسسسسسسسسوزد!
 ژیلا
((گردآوری ،تدوین و مصاحبه از سید احسان سیدی زاده))
| 
